Pochowani na starym cmentarzu ewangelickim w Godziszowie

W roku 1785 została założona parafia ewangelicko-augsburska w Goleszowie, do której należeli również wierni z Godziszowa. Wyodrębnienie filiału w Godziszowie miało miejsce w roku 1849, ale już ok. 1840 roku udostępniono we wsi ewangelicki cmentarz. Powstał on na działce o powierzchni około 21 arów i do roku 1911 był również miejscem pochówku wiernych z Kisielowa (do dziś zachowały się dwa nagrobki zmarłych z tejże wsi). Od początku sporym utrudnieniem była jego lokalizacja na uboczu, bez dostępu do drogi publicznej, dlatego też w roku 1925 podjęto decyzję o budowie nowego cmentarza z kaplicą, tuż przy głównej szosie z Goleszowa do Godziszowa, gdzie pierwszy pochówek miał miejsce w styczniu 1927 roku. Mimo otwarcia nowego cmentarza również po roku 1927 na starym cmentarzu zdarzały się sporadyczne pochówki (świadczy o tym choćby zachowany nagrobek z datą śmierci w październiku 1939 roku).

W kolejnych latach cmentarz ulegał niestety postępującemu zaniedbaniu i dewastacji. Część nagrobków rozkradziono, część została rozbita i obecnie o lokalizacji mogił niejednokrotnie świadczy wyłącznie betonowe lub kamienne obramowanie. W roku 2021 z inicjatywy Pana Kazimierza Wisełki cmentarz uporządkowano, a 21 sierpnia tego roku odsłonięto pamiątkowy kamień z tablicą i odprawiono nabożeństwo upamiętniające tu pochowanych.

Zdjęcia poniżej przedstawiają wszystkie istniejące do dziś nagrobki i pozostałości grobów na starym cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Godziszowie. Zachowane kamienie nagrobne pozwoliły na ustalenie personaliów siedemnastu pochowanych tu osób, reszta mogił pozostaje bezimienna. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1877 roku, natomiast ostatni pochówek miał tu miejsce w październiku 1939 roku. Znakiem „...” oznaczono brakujące imiona i zwroty, kursywą wykute sentencje żegnające zmarłych. Po kliknięciu na miniaturę zdjęcia mogiły prócz większej fotografii pojawi się jej krótki opis albo oryginalny tekst wykuty na nagrobku.

Analiza dostępnego niewielkiego wycinka danych osób tu pochowanych daje interesujące świadectwo historii niewielkiej godziszowskiej (i kisielowskiej) społeczności. Mamy tu przedstawicieli znanych polskojęzycznych rolniczych rodów, osoby przyjezdne (np. aż z wsi Rottenhan założonej w Galicji w trakcie kolonizacji józefińskiej, gdzie niemieckojęzyczna ewangelicka społeczność stanowiła większość mieszkańców), możemy zaobserwować dramaty jak np. w rodzinie Andrzeja Kozła, w której żadne z urodzonych w kolejnych latach dzieci nie przeżyło więcej niż 20 dni. Warto odnotować, że najczęstszą przyczyną zgonu osób młodszych była gruźlica płuc.

Autor pragnie podziękować pracownikom Parafii Ewangelicko-Augsburskej w Goleszowie, Urzędu Stanu Cywilnego Gminy Goleszów, Archiwum Państwowego w Katowicach Oddziału w Cieszynie oraz Panu Kazimierzowi Wisełce za pomoc przy ustalaniu tożsamości pochowanych i cenne informacje.

	Zuzanna Bażanowska z d. Kożdoń - ur. 16.11.1868 w Dzięgielowie, zm. 17.3.1926 w Godziszowie - wymownica (gospodyni „na emeryturze”), wdowa po Andrzeju, zam. Godziszów 8
	dziecko bez nadanego imienia - ur. 18.8.1874 w Kisielowie, zm. 18.8.1874 tamże - córka Andrzeja i Zuzanny Jan Kozieł - ur. 25.9.1875 w Kisielowie, zm. 14.10.1875 tamże - syn Andrzeja i Zuzanny Paweł Kozieł - ur. 27.5.1877 w Kisielowie, zm. 28.5.1877 tamże - syn Andrzeja i Zuzanny Andrzej Kozieł - ur. 15.4.1841 w Dębowcu, zm. 22.10.1877 w Kisielowie - rolnik, właściciel gruntu i sadu, mąż Zuzanny z d. Pasterny, zam. Kisielów 21 Pokój wam! najstarszy zachowany nagrobek na cmentarzu
	Anna Krischke z d. Marek - ur. 13.11.1877 w Godziszowie, zm. 28.6.1901 tamże - żona Raimunda - maszynisty, zam. Godziszów 38 Cornelia Anna Krischke - ur. 1.12.1900 we Frydku, zm. 17.6.1901 w Godziszowie - córka Anny i Raimunda, zam. Godziszów 38 W sentencji fragment wiersza Friedricha Schillera „Elegie auf den Tod eines Jünglings”
	Paweł Krużołek - ur. 7.6.1855 w Godziszowie, zm. 9.12.1923 tamże - rolnik, właściciel gruntu, mąż Ewy z d. Prus, zam. Godziszów 17 Kto z Bogiem Bóg z nim
	Anna Malik z d. Krzywoń - ur. 22.2.1824 w Hażlachu, zm. 16.3.1904 w Kisielowie - wymownica (gospodyni „na emeryturze”), wdowa po Andrzeju, zam. Kisielów 5 Marie Halama z d. Niemiec - ur. 18.1.1854 w Godziszowie, zm. 6.10.1925 w Godziszowie - żona Johanna, zam. Godziszów 21 Cześć jej popiołom Johann Halama - ur. 22.5.1850 w Gumnach, zm. 30.10.1939 w Godziszowie - wójt Godziszowa w latach 1888-1913, wymownik (gospodarz „na emeryturze”), właściciel gruntu, wdowiec, zam. Heinzendorf 185 (obecnie Jasienica)
	Jan Miech - ur. 16.6.1861 w Godziszowie, zm. 23.8.1907 tamże - rolnik, właściciel gruntu, mąż Zuzanny z d. Kożdoń, zam. Godziszów 8 Śpij w spokoju
	Paweł Miech - ur. 8.12.1893 w Godziszowie, zm. 29.7.1918 w szpitalu w Komotau (obecnie Chomutov w Republice Czeskiej) - lekarz weterynarii, syn Jana i Zuzanny z d. Kożdoń Zuzanna Miech - ur. 7.10.1898 w Godziszowie, zm. 1.6.1918 tamże - siostra Pawła, córka Jana i Zuzanny z d. Kożdoń, zam. Godziszów 8
	Helene Mocek - ur. 17.5.1893 w Rottenhan w Galicji (obecnie część wsi Porzecze (Поріччя) w rejonie jaworowskim na Ukrainie), zm. 13.5.1906 w Godziszowie - córka nauczyciela wiejskiego Josefa, zam. Godziszów 38 Ruhe sanft geliebtes Kind
	Jan Niemiec - ur. 15.2.1856 w Godziszowie, zm. 14.12.1906 tamże - rolnik, właściciel gruntu, zam. Godziszów 13 Błogosławieni są umarli którzy w Panu umierają (Obj. 14:13)
	Jerzy Sikora - ur. 14.12.1865 w Puńcowie, zm. 17.6.1894 w szpitalu w Cieszynie - rolnik (siedlak), mąż Ewy z d. Malik, zam. Godziszów Odpoczywaj w pokoju!
	... - ur. ?, zm. 1913 Racz dać o Panie Słodkie odpoczywanie
	... Śpij aż do zmartwychwstania sam Pan Bóg niech cię ochrania.
	...
Użyty materiał źródłowy: - akta stanu cywilnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Goleszowie - księgi zgonów 1853-1945 - akta stanu cywilnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej miasta Chomutov (Republika Czeska) - księga zgonów 1917-1940